Sara hastalığı nedir?

Beyin; Kafa içi boşluğunu dolduran, üç kat beyin zarı ile örtülü, beyaza yakın gri renkli, yumuşak sinir sisteminin en önemli kısmı ve merkezi olan organımızın adıdır. Beynimiz olmadan vücudumuz hiçbir işe yaramaz.

Sara hastalığı;bu hastalık beynimizdeki bir takım elektro-kimyasal boşalma sonucu ortaya çıkan nörolojik bir hastalıktır. Bu elektro-kimyasal boşalma sinir hücrelerinden dolayı ortaya çıkar.

Bilmiyorsanız söyleyelim insan vücudundada elektrik bulunmaktadır bu az miktardadır ve çevreye zarar vermeyecek boyuttadır.  Beynin elektrik aktivitesi ürettiği uzun zamandır biliniyor. Beyinde bulunan sinir hücreleri elektrik akımıyla çalışırlar. Her sinir hücresi elektrik akımı yaratma ve bu akımı diğer hücrelere iletme yeteneğine sahiptir.

Beynin normalde çalışması ile ilgili elektriğin aşırı ve kontrolsüz yayılımı sonucu oluşur. Sıklıkla geçici bilinç kaybına neden olur.

Semptomatik sara hastalığı nedir?

Hekim tarafından hastada nöbete neden olan bir hastalığını tanısı koyuluyorsa buna "semptomatik epilepsi" adı verilir.

Semptomatik sara hastalığının nedenleri

1. Beyin Tümörü

2. İskemik lezyon

3. Konjentinal malformasyon

4. Gebelik döneminde annenin ilaç ve alkol alımı

5. Doğum sırasında oluşabilecek beyin zedelenmesi, kanaması, beynin oksijensiz kalması

6. Doğum sonrası menenjit, beyin iltihabı gibi rahatsızlıklar

7. Febril konvulziyon

8. Enfeksiyon

9. Troid hastalıkları

10. Troid hastalıkları

İdiopatik sara hastalığı nedir?

Hekim tarafından hastada nöbete neden olan durum belirlenemezse buna da "idiopatik epilepsi" adı verilir.

İdiopatik sara hastalığının nedenleri

Aileden gelen, mutasyona uğramış gen'dir.

Sara hastalığının belirtileri

1. Bilinç kaybı

2. Bayılma

3. Titreme, yere düşme

4. Halüsinasyon

5. Otururken uzaklara dalma

6. Nefes darlığı, nefes kesilmesi

7. Dokularda ve yüzde morarma

8. Aşırı tükürük salgılanması

9. İdrar kaçırma

10. Hareketlerini kontrol edememe

11. Kriz sonrası şaşkınlık, uyku hali.

12. Korku

Sara hastalığının görülme sıklığı

Epilepsi her yaşta görülebilmekle birlikte öncelikle çocuklar ve genç erişkinleri etkilemektedir. Hastaların %20’sinde nöbetler 5 yaşından önce başlar. Hastaların %50’sinde nöbetler 25 yaşından önce ortaya çıkar. Epileptik nöbetler 60 yaş sonrasında da sık görülür.

Sara hastalığı nöbeti nedir?

Beyin milyarlarca sinir hücresi, hücrelerin uzantıları ve sinir hücrelerini destekleyen destek dokularından oluşmuştur. Sinir hücreleri elektrik akımlarıyla çalışırlar. Her sinir hücresi elektrik akımı yaratma ve bu akımı diğer hücrelere iletme yeteneğine sahiptir.

Değişik bozukluklar nedeniyle sinir hücrelerinde  elektro-kimyasal boşalma meydana gelir bu durum nöbetlere neden olur. Sara hastalığında 40'ın üzerinde nöbet tipi tanımlanmıştır.

Sara hastalığındaki nöbet tipleri

1. Basit parsiyel nöbetler

2. Kompleks parsiyel nöbetler

3. Absans (petit mal) nöbetleri

4. Tonik-klonik (grand-mal) nöbetler

Basit parsiyel nöbetler

Fokal nöbet olarak bilinen parsiyel nöbetlerde bilinç kaybı gelişmediği için bunlara simple (basit) parsiyel nöbetler adı verilir. Bu tip nöbetlerde hasta garip ve alışık olmadığı duygular duyar, vücudun bir yarısında ani çekilmeler olabilir, işitmesi ve görmesi bozulur, midesinde bir rahatsızlık hisseder ve ani bir korku duygusuna kapılır. Yukarıda anlatılan bulgular "basit parsiyel nöbet" olarak adlandırılır.

Kompleks parsiyel nöbetler

Kompleks parsiyel nöbetler bilinç kaybıyla birlikte komplike motor hareketlerle karakterizedir. Önceleri psikomotor nöbet ya da temporal lob nöbeti olarak adlandırılırdı. Nöbet sırasında hastanın sersemlemiş ve bilinci bulanmış bir görüntüsü vardır. Birden kalkıp yürümek, anlamsız mırıltılar, kafanın bir tarafa çevrilmesi, çiğneme hareketleri, ellerin ovuşturulması, elbisenin çekiştirilmesi gibi amaçsız hareketler ortaya çıkabilir.

Absans (petit mal) nöbetleri

Generalize absans (petit mal) nöbetleri 5-15 saniyelik bilinç duraklamaları (dalmalar) tarzındadır. Bu zaman zarfında hasta boşluğa bakıyor gibidir ve gözlerini yukarı dikebilir. Absans nöbetleri öncesinde bir aura sözkonusu değildir ve hasta bilinç duraklaması olmadan önce ne yapıyorsa, nöbet sonrasında kaldığı yerden aynen devam eder. Tipik olarak çocuklarda oluşur ve buluğ çağında kaybolur. Ancak yaşla birlikte kompleks parsiyel nöbetlere ya da tonik-klonik nöbetlere dönüşebilir. Erişkinlik döneminde ender görülür.

Tonik-klonik (grand-mal) nöbetler

Tonik-klonik nöbetler, iki aşamalı genel kasılmalı nöbetlerdir. Tonik aşamada hastanın bilinci kaybolur ve düşer. Vücudu katılaşmıştır, kolları ve bacakları uzamak istermiş gibi sabit biçimde kasılır. Klonik aşamada ise kollar ve bacaklarda silkinmeler tarzında kasılmalar ortaya çıkar. Kasılmalar bittikten sonar bilinç yavaş yavaş geri dönmeye başlar.

Parsiyel (kısmi) ve generalize (genel) nöbetler arasında ne fark vardır?

Beyindeki anormal elektrik deşarjları beyinin bir alanında sınırlı kalıyorsa parsiyel nöbet sözkonusudur. Anormal deşarjlar tüm beyini tutuyorsa generalize nöbetin varlığından sözedilir.

Sara hastalığı nöbetleri ne kadar sürer?

Nöbet tipine bağlı olarak değişir. Birkaç saniye sürebileceği gibi birkaç dakikaya kadar uzayabilir.

Sara hastalığı bulaşıcı mıdır?

Sara hastalığı hiçbir yolla bulaşmaz. Sara hastalığı olan bir hastayla konuşmak, öpmek, dokunmak vb hiçbir yolla epilepsi bulaşıcı değildir.

Sara hastalığı nöbeti geçiren bir kişi ilk yardım nasıl yapılır?

1. Kişi güvenli bir yere yatırılır. Etrafındaki eşyalar çarpma tehlikesine karşı uzaklaştırılır.

2. Başı yere çarpmasın diye el yardımıyla desteklenir.

3. Soğan vb. gibi keskin kokulu maddeler koklatılmaz.

4. Kişinin hareketleri durdurulmaya çalışılmamalıdır

5. Üzerindeki sıkı giysiler gevşetilir, çıkarılır.

6. Ayıltmak için uğraşmanıza gerek yoktur. Kişi yavaş yavaş kendine gelir.

7. Kişi kendine geldikten sonra yorgunluk, geçici olarak bilinç kaybı, sersemlik olabilir. Bu yüzden bir süre dinlendirilmelidir. Kendine geldikten sonra hastaneye götürülmelidir.

8. Kişi dişlerini sıkıyorsa ağzına elinizi kesinlikle uzatmayınız sert ve temiz bir cisimle dilinin solunum yolunu tıkamasını önleyiniz.

Sara hastalarının yapması gerekenler

1. Düzenli ve dengeli beslenmelidir.

2. Aç kalmamalıdır.

3. Vücut hareketlerini azaltıcı aktivitelerle uzun süreli ilgilenmemelidir.

4. Alkollü, asitli, kafeinli içeceklerden uzak durmalıdır.

5. Aşırı derece yorulmamaya özen göstermelidir.

6. Uykusuz kalmamalıdır.

7. Motorlu araç kullanımı, yüzme gibi faaliyetlerde bulunmamalıdır.

8. İlaçlar düzenli olarak her gün aynı saatte alınmalıdır.

9. Sinir, stres, aşırı üzüntü, aşırı heyecan ve korkudan uzak durulmalıdır.

Sara hastalığının kesin tedavisi var mıdır?

Epilepsinin ilaçlarla kesin tedavisi yoktur. Nöbetler ilaçlarla kontrol altına alınabilir ancak yok edilemez. Bazı epilepsi tipleri çocuklukta başlar ve erişkinlik döneminde kendiliğinden yokolur. Bazı hastalarda nöbetler kendiliğinden yokolabilir. Nöbetlerin tümüyle geçirilebildiği tedavi yöntemi ise cerrahi girişimdir. Ameliyatla nöbete neden olan anormal dokunun çıkartılması veya nöbet yollarının kesilmesiyle kalıcı ve kesin tedavi sağlanabilir.

Sara hastalığının tedavisinde hangi ilaçlar kullanılmaktadır?

Sara hastalığının tedavisinde Carbamazepine, phenytoine, primidone, valproate, clobazam, clonazepam, nitrazepam, phenobarbitol, valproic acid, ethosuximide, gabapentin, lamotrigine, vigabatrin isimli ilaçlar kullanılmaktadır.

Sara hastalığının tanısında kullanılan yöntemler

1. EEG (Elektroensefalografi)

2. MRG (Magnetik Rezonans Görüntüleme)

3. Uzun Süreli Video-EEG Monitorizasyon

--Reklam--